
| |
Nederlanders in de kerkboeken van Weener en omstreken
Tot ver in de 19e eeuw was het Nederlands de voertaal in grote delen van
Oost-Friesland. Daarom was het gemakkelijk voor de Groningers van die tijd om
zich in het buurland te vestigen. Bij een onderzoek in de kerkboeken van Weener
en omstreken hebben wij aantekeningen bijgehouden van de Nederlanders die wij
hierbij aantroffen. Dit overzicht heeft niet de ambitie om volledig noch
foutloos te zijn, maar wij hopen hiermee een aantal onderzoekers weer "in
contact" te brengen met een uit het oog verloren voorouder.
Als ik meer over onderstaande mensen te weten kon komen uit de Nederlandse
DTB, dan staat dat in schuin schrift (italics) onder de inschrijving.
Ev. Luth. Gemeinde Larrelt,
Hannover ("mormonen"
bestelnummer: 1417982)
1671– 1805
 |
6 juni 1707: lidmaat
geworden met adtestatie van Noortbroek, uit de ommelanden, geteekent door H.
Stegnerus, Mons. Roelef van den Bosch, chijrurgijn, en Imke
Waalkes, egtelieden. |
 |
4 maart 1708
toegevoegd: Garbrand Wilts en sijn huisvrouw met getuignisse van
Loppersum. |
 |
Maart 1709
toegevoegd: Meeke Gerritds met getuignisse van Twixlum, Tees Wedes
met getuignisse van Delfzijl. |
 |
8 septemberis 1709
heb ik door de genade Gods het hoogwaardig Nagtmaal onses Heeren Jesu
Christi met dese gemeente gehouden en is doemaals de gemeente als ledemaat
toegevoegd: Meno Uildriks Lehling met getuigenisse van Loppersum.
|
 |
3 dec 1713 Zondaags Nagtmaals naamiddaags gedoopt een onegt
kint den 19e november zondaags avonds om 7 uir alhier
gebooren van
Bonnina Olingius uit de Scheemda overgekoomen, zeggende de vader te
zijn een Matthias Branthorst aldaar woonagtig
en getrouwt waarmede ik volgens onze Emder Oosfriesse
Kerken orde voortging te weeten naa dat ik haar alleen in
haar slaapstee eernstelijk hadde bestraft en de grootheid der
zonde van egtbreuk uit Goeds woord aangetoont moeste zij
zelve het kind in de kerk ter doop houden naa dat ik dan
van de predikstoel het doopformuleer hadde voorgeleezen
ging ik van daar naa de doopplaatze aldaar de moeder met
het kind op de armen voor mij staande hielde ik haar volgens 1 Tim:5:20 virm
het oogemerk des huwelijks en hoe streng
de egtbreuk verboden was in ‘t 7de gebod daarbij Num:5:12 als
ook wat straffe naar het ligchaam Deutr:22:22.24 en
eeuwiglijk gedreigt worden aan een onbekeerden hoereerder
en egtbreeker 1 Kor:6:10 Openb:21:8. Hierop haar voorhoudende dat een
opentlijke kerkenboete vereischt wierde vermaande ik haar tot belijdenisse
uit Spreuk:28:13
1 Joh:1:9 en alzoo vroeg ik haar opentlijk en ordentelijk
deeze drie vraagen af 1. of zij haare zonde van hoererie bekende voor goed
en deeze gemeente? 2. of zij daar over berouw hadde? 3. of zij beterschap
beloofde? Telkens jaa
antwoordende verkondigde ik haar bedroeft volgens Joh:20:23 Matt:18:18 en
trooste haar met 1 Hoh:1:7 Matt:21:31 Hebr:11:31 en Jac:2:25 Daarop vroeg ik
haar
dan eindelijk ook nog af de drie gewoonlijke doopvragen die zij met een jaa
beantwoorde, doopte ik het kind
op haar zeggen Lijsbet daar bij een zeegenwensch over
de moeder ende het kind voegende. Zie ook diregelijks
boven in ’t jaar 1697 den 14 november Dit kind is Dingsdaags hierop ’s
morgens den 5 December overleden en snagts
van Donderdag op vrijdag alhier op ’t armenkerkhof ook
in stilligheid begraaven. |
 |
16 sep 1714
Naamiddags om 5 uir was hier brand in mijn naber Pieter Freriks schuire,
onststaan door het werpen van een swarmer of zoogenaamde swijnekeutel op
deeze schuire, raakende alzoo een dokke, waarop die snijderknegt voort
wegloopt na Emden. Het wierde egter door Gods goedheid en der inwoonderen
hulpe welhaast gedemt. |
 |
In ’t jaar 1717,
onder vorst Georg Albrecht, is in oostfriesland met eenen fellen noordwesten
wind een onnadenkkelijke en hooge kersvloed geweest,. Daardoor het
inruischende zeewater in deeze kerke ruim een voet hoog gestaan heeft en
zijn in de Larrelter voogdie verdronken xxxiiii menschen, cxv koebeesten,
xlvii peerden, ccix schaapen, iv swijnen, xxv huisen. |
 |
6 maart 1718
zondaags avonds is hier een aangespoelde doode begraaven, zijnde van de
watervloed den 25 december verdronken edog onbekent van waar zij was, zijnde
naa ’t aanzien een meisje van viertijn jaaren. |
 |
Den 11en januar 1722
zondaags voormiddaags wieder hier gedoopt het kind van schipper Teeke
Anskes en Fieke Albers, met haar schip van Sapmeer, in onze haven
liggende, het kind wierde genaamt Hindrik, geboorenden 10 januarij
zaterdaags smorgens om 6 uir, ter doop gehouden door Greetje Okken, huisvrou
van onzen Hoornblaser en uitklinger Gijsbert Stokman, naa dat de vader de
drie gewoone doopvragen hadde beantwoord. |
Teeke Anskes
trouwde (1) op 29 jan 1713 in Sappemeer met Margjen Douwes, beiden van
Sappemeer. Op 19 nov 1713 werd hun dochter Lijsbeth gedoopt. Op 25 aug 1715
trouwden (2) Tekke Anskes, van Sappemeer, met Fieke Alberts, van Leek. Zij
lieten de volgende kinderen dopen:
-
Albert,
geboren Leek 20 jun 1716, gedoopt Midwolde 21 jun 1716.
-
Anske, gedoopt
Sappemeer 24 okt 1717.
-
Tekke, gedoopt
Sappemeer 20 aug 1719.
-
Hindrik,
gedoopt Larrelt (Duitsland) 11 jan 1722.
 |
29 maart (1722?) is hier ook gedoopt het kind van schipper Allert Jansen
en Jantje Jurjens egtelieden tot Winsum genaamt Jurjen gebooren in
Emden den 10 maart dingsdaags, hier ter doop gehouden door Greetje Okken,
huisvrouw van Gijsbert Stokman, naa dat de vader de drie gewoone doopvragen
hadde beantwoord. |
Allert Jans, van
Winsum, trouwde op 7 mei 1713 in Leens met Jantien Jurjens, van Leens.
 |
28 junij 1722 naa
voorbeergaane proclamatie sijn navolgende persoonen … Hidde Leuchs van
Delfzijl en Grietje Janssen, egtelijke dochter van … Ontkes alhier te
Larrelt door mij ondergeschreven gecopuliert. |
Hiddo Leugs en
Grietje Janssen trouwden op 28 juni 1722 in Larrelt. Zij lieten de volgende
kinderen dopen in Delfzijl:
-
Grietje, 14
okt 1725, begraven 17 nov 1732 in Delfzijl.
-
Anna Helena,
23 mrt 1727, mogelijk begraven 16 jan 1731 in Delfzijl.
-
Lientjen, 15
jul 1731.
-
Jan, 8 nov
1733.
Hidde hertrouwde
(2) op 23 jan 1735 in Delfzijl met Jantjen Luighjes, van Noorddijk, weduwe van
Jan Everts. Jantje werd op 28 dec 1742 begraven in Delfzijl. Hierop hertrouwde
(3) Hiddo op 20 sep 1743 in Delfzijl met Grietje Jans, uit Delfzijl, weduwe
van Jan Abels. Hiddo werd op 17 jan 1744 in Delfzijl begraven.
 |
1 juli 1725 sondaags
hebbe ik wederom door dij heer genade het heilige avondmahl gehouden zijn
mit attestatie tot ons gekomen: Hilke Sweers van Veenhuisen
, Poppe Focken en Grietje
Tiaden, van Appingadam.
|
 |
24 jan 1727 het kind
gedoopt van schipper Jochum Mennen en Jantje Dir(ks?)
egtelieden van Windeweer mit haar schip alhijr in de muhe? leggende genaamt Siurtjes,
gebooren en … ejusdem en na beantwoordinge der doop vragen van de vader is
het door Conrahts vrouw Grietje ter doop gepraesenteert. |
Jochum Mennes,
turfschipper, uit Wildervank, trouwde op 26 feb 1713 in Veendam met Jantje
Dercks, van Veendam. Zij lieten de volgende kinderen dopen:
-
Siurtjes,
Larrelt (Duitsland), 24 jan 1727.
-
Abeltje,
Termunten 30 jan 1729. De moeder was aan boord van het turfschip bevallen.
-
Pieter,
Wildervank 23 jul 1730.
 |
8 oct 1730 met
attestatie van Appingedam: Sophia Jansen, huisvrouw van Drieling
Ficken.
|
 |
28e april
1748 sondaags sijn Johannes van Deepen van Middelsteweer en
Johanna Menkema, wijlen Domini Menkonis Numidii Menkema in sijn
leven predikant in Wirdum nagelatene echtelike doghter praevia trina
proclamatione opentlijk in den houliken staat bevestiget. |
Ev. Luth. Gemeinde Logumer
Vorwerk, Hannover
("mormonen" bestelnummer: 1417986)
Taufen,
Trauungen, Verstorbene 1730 – 1810
 |
30 april [1807] zijn
alhier na behoorlijke proclamatie en onder getuigen van wederzijdsche
familie in het huwlijk bevestigd Hemme
Hinderks de Groot van Termunten en Gesijn
Heikens van de Eexta, onder de 30 jaren. Deze copulatie geschiedde
alhier, om dat Termunten vacant, de vrouw zwanger, en de man genoodzaakt was
om ogenbliklijk ene zeereis te ondernemen, die van langen duur kon zijn. |
Ev. Reform. Gemeinde Weener,
Hannover ("mormonen" bestelnummer: 1812064)
Trauungen 1766
– 1805
 |
Geen
Nederlanders gevonden in dit kerkboek. |
Ev. Luth. Gemeinde
Weener, Hannover ("mormonen" bestelnummer: 1812089)
Taufen,
Trauungen, Beerdigungen, 1749 – 1766
 |
19 apr 1750 zijn Christiaan
Wijers Willems van Ulrum en Aaltjen
Geerds van Holthuisen copuleert.
|
 |
Den 19 julius
(1750?) is Harm Roelefs soontje van Swaantje Arends geboren en den 9
september gedoopt. Dese Swaantje Arends van Weender is verlooft an eenen Evert Harms van Bellingwolda heeft betuigt dat se beslapen is van
Evert Harms, soon van Harm Roelefs,
van Bellingwolda en heeft 2 attestata an mij laten behandigen waaruit blijkt
dat die Evert Harms sig an haar heeft verlooft om haar nimmermeer te willen
verlaten, neemende de getuigen an dit met eede te willen bevestigen. Nogtans
weigert hij nu haar te willen trouwen en over dit geval wort geprocedeert
tot Bellenwolda. |
Evert Harms werd
op 20 okt 1726 gedoopt in Bellingwolde als zoon van Harm Roelfs en Aaltje
Jans. Hij was de jongste van een heel groot gezin. Evert Harms en Swaantje
Arends zijn niet meer te vinden in de DTB van Groningen. Ik vermoed dat het
niet tot een huwelijk is gekomen tussen beiden.
 |
Den 21 mart: 1759: Geert
Jans van Vlagtwedde, en Aaltje Jans, van Holthuijsen, weduwe van Hindrik
Jans.
|
 |
Den 24 mart 1760 Jacobus Posthuma
van Gieten in Drente en Albertke Heiken van Weenigermoer.
|
 |
Den 24 jan 1762 is Epke, dogterke van Berent
Wessels en Tijntje Jurjens,
te Winschoot in Groningerland geboren en te Holthuzen in de catechisatie
gedoopt, den 14 febr. Deze personen zijn van Noordbroek alwaar zij weefden,
en met attestatie voorleden jaar van hijr, gecopuleert zijn op de reise
geweest naa het Tichelwerk alwaar des vaders ouders woonen ten einde de
moeder aldaar de kraam mogte houden; ondertusschen is haar bevalling
onverwagt te Winschoten geschied en zijn door voorzigtigheid zonder haar
kindje aldaar te laten doopen, op het tichelwerk gekomen.
|
Berent Wessels was
tichelwerker van Weener. Hij trouwde op 6 dec 1761 in Noordbroek, met
attestatie van Zuidwolde en Weener, met Trijntje Jurjens, van Ankum bij
Osnabrück. Zij lieten de volgende kinderen dopen:
-
Epke, geboren
Winschoten 24 jan 1762, gedoopt Weener (Duitsland) 14 feb 1762.
-
Wessel,
gedoopt Oudeschans 13 apr 1766.
-
Jurriaen,
gedoopt Oudeschans 13 apr 1766.
 |
Den 8 maart 1762 Folkert Takens
van Winschoten en Hilke Freerks van Weener. |
 |
27 okt 1763 Jan
Harms van Groningen en Albertje Hinderks van Weener.
|
Jan Harms, van
Groningen, en Albertje Hindriks, van Weener, ondertrouwden in Groningen op 22
sep 1763. Jan was knecht op de zaagmolen van Pieter Lauwerts in Nieuweschans
(1764) en knecht op de Oostfriese zaagmolen (1767). Zij woonden bij deze
zaagmolen (1765) en in Groningen, buiten de Kranepoort (1770, 1771) en buiten
het kleine poortje (1774, 1779). Zij lieten de volgende kinderen dopen:
-
Harmen,
Nieuweschans 15 dec 1764.
-
IJda,
Nieuweschans 5 okt 1766.
-
Geesjen,
Nieuweschans 10 jul 1767.
-
Klaasje,
Groningen 25 jul 1770.
-
Engeltje,
Groningen 18 dec 1771.
-
Engelina,
Groningen 3 jul 1774.
-
Klaas Jans,
Groningen 12 sep 1779.
 |
4 sep 1764 Heertje Roelfs van Weener, en Trijntje
Jans van de Wildervang. |
Op 16 sep 1764
gingen in Meeden in ondertrouw: Heetje Roelfs van Weender en Trijntje Jans van
Boven-Wildervank.
 |
8 nov 1764 Mons.
Harmannus Brechterende van Weener, en vrouw Kenna Mesting van Winschoten. |
Op 7 okt 1764 werd
in Winschoten attestatie verleend om elders te trouwen aan Harmannus
Brechtezande van Weener en Kenna Mestingh, van Winschoten. Kenna
is op 5 sep 1727 gedoopt in Winschoten als dochter van Jan Mestingh en
Geertruida de Jonge.
 |
Den 17 maij (1764?)
Harmans
Wink van Hengelo in Overijssel den 22 begraven.
|
 |
Den 25 october 1764 is Harmannus
Nienhuis van Kropswolde custos in de schole gestorven den 29 october
begraven. |
Harm Harms Nienhuis, van Glimmen, schoolmeester en
koster van Kropswolde, ging op 11 nov 1731 in Kropswolde en Groningen in
ondertrouw met Claessien Ubbens, van Groningen of Kropswolde. (Het
ondertrouwboek van Groningen zegt dat zij van Kropswolde was, en dat van
Kropswolde zegt dat zij van Groningen was).
 |
20
jun 1765 is Trijntje Jans, vrouw van Geert Behrents, 2 maanden te vroeg
verlost van een dode en bijnaa in haar lighaam verrotte vrugt. NB zij heeft
geen leven van de vrugt vernomen zedert een zware donderslag, den 22 apr
’s avonds tusschen 8 en 9 uren, waardoor zij zeer verschrikt is geworden.
|
Ev. Luth. Gemeinde Weener,
Hannover ("mormonen" bestelnummer: 1812090)
Taufen,
Trauungen, Beerdigungen, 1725 – 1749
 |
1728: den 11 januari
Berent Arents van de Nieuwe
Schans en Maria Stoffers van Weender. |
Op 21 dec 1727 gingen Beerent Arents, van Nieuweschans,
en Maria Stoffers, van Weener, in Nieuweschans in ondertrouw. Zij lieten de
volgende kinderen dopen:
-
Arent, Nieuweschans 30 apr 1741.
 |
1728: 13 november: Jan Boos van
de Nieuwe Schans en Antje Jacobs dogter van Jacob Heetjes van Weender.
|
Op 24 okt 1728
gingen Jan Boewes van Nieuweschans en Antje Jacobs van Weener in Nieuweschans
in ondertrouw. Zij gingen ook op 17 okt 1728 in Midwolde en Leek in
ondertrouw, daar heette het dat Jan van Midwolde was, en Antje van Grootegast.
 |
1729: den 4
september Matthias van As,
geboren in Roermonde en Imke Meijen, weduwe van Hindrik Wessels in Weender.
|
 |
1730: den 26
december geboren en den 26 december gedoopt Willem
Wichers en Lukke Luiken
dogter Aaltjen. N.B. Sijn dese lieden van de Nieuwe Schans. Hier te Weender
komende om de vrienden te besoeken is de vrouw alhier ter plaatse in de
kraam bevallen.
|
Willem Wichers,
van Sappemeer, ging op 28 apr 1726 in Nieuweschans in ondertrouw met Lukke
Lukens, van Weener.
 |
1731: den
3 april gestorven en den 10 april begraven Wessel
Harberts van de Pekel. Dese
alhier te Weender komende is in ’t huis van Melle Goman overleden.
|
Wessel Harberts
was getrouwd met Ida Abrahams. Zij lieten de volgende kinderen dopen:
-
Elske, Nieuwe
Pekela 23 jan 1729.
 |
1732: den 24 februari: Willem Coerts
van de Beerta en Geeske Hindriks van het Tichelwark.
|
 |
1732: den 22 april Geert Hesse
sone van wijlen Geert Tonnis Hesse,
van de Beerta, en Ettje Harms Goman (Homan?), dogter van Harm Jaspers Goman,
van Weender.
|
Geert Tonnis Hesse
ging op 4 jun 1692 in Beerta in ondertrouw met Censko Huninga. Zij trouwden op
5 jun 1692 in Westerlee en Heiligerlee. Geert was koopman en kwam uit Weener.
Censko kwam uit Beerta. Zij lieten de volgende kinderen dopen:
-
Focke,
Zuidhorn 17 mei 1694.
-
Gesina, Beerta
2 apr 1699.
-
Bonno, Beerta
27 okt 1700.
-
Gerard, Beerta
24 mei 1705.
-
Geert, Beerta
14 aug 1707.
 |
1732: 17 juni Adriaan Lok van de
Wildervank en Maria Jans, dogter van Jan Joesten Drost van Stapelmohr.
|
 |
1733: den
23 augustus geboren en den 30 augustus gedoopt Adriaan
Lok en Maria Jans van Holthuisen dogter Antje.
|
 |
1733: 18 september Tonnis Peters de
Goede, sone van Peter Tonnis,
brouwer in de Oude Pekel, en Anna Charleij, dogter van Johann Daniël
Charleij in Weender. |
 |
1734: den 19 april
gestorven en den 21 april begraven Maria Jans Huisvrouw van Adriaan
Lok van de Wildervank. Is dese vrouw gestorven te Holthuisen in ’t
huis van Wijlen haar vader Jan Joesten Drost.
|
 |
1735: den 11 martii Adriaan Lok
en Grietje Jans, weduwe van Harm Engberts, beide in Holthuisen. |
 |
1735: den 8 majus Balster Christoffers van Weender en Lisabeth
Jans Schipvaart van de Nieuwe Schans. |
Op 10 apr 1735
gingen Balthazar Christoffers van Weener en Lijsbet Jans van Nieuweschans in
Nieuweschans in ondertrouw.
 |
1735: den 22 martii
geboren en den 5 juni gedoopt Rixte, de dogter van Frietje Harkes op het
Tichelwark. In onegte gewonnen so als de moeder bekend heeft bij Jans Meijer in de Scheemda sijn knegt. N.B. heeft de moeder selve
haar kind ter H. Doop gepraesenteerd en is over haar grouwel daad voor dat
het dogtertjen gedoopt wierde ernstig bestraft en tot een beter leven
vermaand geworden. |
 |
1735: den 23 december Harm Harms
sone van Harm Harms van de Pekel
A en Harmke Arents dogter van Arent Jurjens van het Tichelwark.
|
 |
1740: den 15 januari Reinold Fokken
van Groningen en Geeske Harms van Halte. Nu beide wonende in Weender.
|
 |
1746: den 24 februari sijn gecopuleerd Monsr.
Albertus Boelmans van Vrieschelo en juffer Eelberen Pannenborg van
Weender. Sijn dese personen gecopuleerd in ’t huis van des bruids vader. |
 |
Den 15
april 1746 Geboren en den 15 majus gedoopt Okke Hindriks dogter Herina. In
onegte gewonnen so als de moeder bekend bij Hero
Cirkes, commijs in de Nieuwe Schans. Heeft de moeder self haar kind te
dope gehouden en is eer ’t gedoopt wierde bestraft en vermaand geworden.
|
 |
1746: den 2 october Hermannus Wink,
van Hengele in Twente, nu wonende tot Weender, en Grietje Peters in Weender.
|
 |
1747: den 1 majus:
Jan Berents van Weender en Tibe
Berents van Belling Wolde. |
Jan Berents, van
Weener, ging op 23 apr 1747 in Bellingwolde in ondertrouw met Tijbe Berents,
van Bellingwolde.
 |
Den
29 september 1747 Jan Jans Knol van Holthuisen en Foske
Eeden van de Oude Sijl bij de Nieuwe Schans
|
 |
1748: den 13 junii
zijn Monsr: Hans Homfeld koopman tot Embden en Juffer
Trijntje Mestings van Winschoten gecopuleert.
|
Op 5 mei 1748 is
in Winschoten attestatie gegeven om elders te trouwen aan Hans Homfeld, van
Emden, en Trientie Mestingh, van Winschoten. Trijntjen
is op 5 aug 1725 in Winschoten gedoopt als dochter van Jan Mesting en
Geertruida de Jonge.
 |
Den 5 september 1748
zijn de Hoogwelgeb. Baron en Heer
Edzard Rudolph Baron van den Clooster Heer van Everlo en Lidt der
ridderschap van de provin. Van Overijssel en de Hoogwelgeb. Baronnesse
Louise Margareta Baronnesse van den Clooster Ehelijke Freulijn dogter van
wijl den Hoogwelgeb. Baron en Heer Geerd Moritz barion van den Clooster heer
van Dorne? en Langhus en hoogadelijk assessor van het hoogvorstelijk
oostfriese hofgerigte gecopuleert. |
 |
Den 11 julii 1749 is
Lena, dogtertje van Christoffer Friderich Wubbenhorst van Strikhuizen uijt
de graafschap Oldenburg en Maijke
Harthorens van de Nieuwe Schans, gecopuleert tot Loge en nu wonende tot
Weender, geboren en den 15 gedoopt. |
 |
Den 22 October 1749:
Monsr Jan Alberts Heimraad van Emden en Juffer
Trijntje Woldhuis van de Scheemda. |
Op 29 sep 1749
ondertrouwden in Scheemda Jan Albers, geheimraad, van Emden, en Trijntje
Wolthuis, van Scheemda. Trijntje
is mogelijk gedoopt op 3 jul 1729 in Leens, als dochter van Willem Wolthuijs
en Grietjen Onnes.
|